RFID چیست؟

sara_sagacious

این مقاله مقدمه ای بر شناسائی بر اساس فرکانسهای رادیوئی(RFID) می باشد و بررسی میکند که چگونه به یک تکنولوژی مهم تبدیل شد.

شناسائی با استفاده از فرکانسهای رادیوئی, اصطلاحی عمومی است که معنی آن سیستمی است که یک مشخصه از یک شیء( مانند یک شماره سریال غیر قابل تکرار) را به صورت بی سیم و با استفاده از امواج رادیوئی ارسال می کند. به زبان ساده تر فرض کنید هر شیء یا کالا یا .... دارای یک شماره سریال است. RFID قادر است این شماره سریال را به دستگاه کارت خوان خود ارسال نماید. یا توجه یه اینکه این عملیات توسط امواج رادیوئی ارسال می گردد, بدیهی است که دستگاه کارت خوان نیاز به برقراری تماس با تگ RFID ( برچسب حاوی شماره سریال که آنرا ارسال می کند) و یا قرار گرفتن در روبروی آن(مانند کارتهای بارکد) ندارد. RFID یکی از روشهای شناسائی اتوماتیک می باشد.

برخی از روشهای شناسائی اتوماتیک عبارتند از: بارکدها , کارت خوانهای نوری و تعدادی از روشهای بیولوژیکی مانند شناسائی شبکیه .روشهای شناسائی اتوماتیک به منظور جلوگیری ازتکرار واردنمودن اطلاعات به صورت دستی صرفه جوئی در زمان و افزایش دقت مورد استفاده قرار می گیرند.

بعضی از تکنولوژی های شناسائی اتوماتیک مانند سیستمهای بارکد,اغلب نیازمند است که یک شخص دستگاه بارکد خوان را در مقابل برچسب یا تگ بارکد قرار دهد. RFID به گونه ای طراحی شده است که دستگاههای کارت خوان را قادر می سازد بدون نیاز به عوامل انسانی اطلاعات درون تگ را خوانده و به کامپیوتر ازسال نماید.

یک تگ RFID معمولی شامل یک تراشه کوچک(آی سی) است که به یک آنتن رادیوئی متصل شده و درون یک لایه محافطت می شوند. این تراشه, قادر به ذخیره سازی بیش اس 2 کیلوبایت اطلاعات می باشد.به عنوان مثال اطلاعاتی شامل تاریخ فروش, تاریخ ارسال , کارخانه سازنده و .... می تواند در این تراشه قرار گیرد.

به منظور خواندن اطلاعات ذخیره شده در یک تگ RFID نیاز به یک دستگاه کارت خوان می باشد. یک دستگاه کارت خوان معمولی, دستگاهی است که دارای یک یا چند آنتن رادیوئی می باشد. این آنتنها از خود امواج رادیوئی را صادر کرده و سیگنالهای اطلاعاتی را از تگ دریافت می کنند.سپس دستگاه کارتخوان اطلاعات دریافت شده را به صورت دیجیتال قالب بندی نموده و به کامپیوتر ارسال می نماید.

تکنولوژی RFID بیش از یک دهه است که توسط هزاران شرکت و کارخانه مورد استفاده قرار گرفته است.این تکنولوژی جدید نیست, پس چرا هم اکنون مورد استفاده کسترده قرار گرفته است؟

پیش از این هزینه استفاده از RFID کاربرد آنرا محدود کرده بود. برای بسیاری از موارد استفاده آن که تگها درون یک کارخانه و یا شرکت به منظور ردیابی بر روی کالا ها نصب می شوند و در انتها قابل استفاده مجدد می باشند, ولی در بعضی از موارد که به عنوان مثال تگها در یک کارخانه نصب و در کارخانه ای دیگر مورد استفاده قرار میگیرند, و قابل استفاده مجدد توسط شرکت اولیه نمی باشند, هزینه هر تگ بسیار مهم است.

برگرفته از سایتhttp://www.motemarkez.com/portal
برای اطلاعات بیشتر در مورد RFID به سایت فوق و سایت http://www.binacard.com مراجعه نمایید

imani

شركت هواپيمايي لوفت هانزا بكارگيري RFID را گسترش مي دهد

بخش هاي گوناگون شركت هواپيمايي لوفت هانزا، سخت افزارهاي Mojix RFID را به همراه كارت خوان ها و برچسب هاي خود شركت، براي نگه داري ابزارآلات هواپيما و بارهاي خطرآفرين به كار مي گيرد.
شركت هواپيمايي لوفت هانزا بكارگيري RFID را گسترش مي دهد

شاخه های نگهداري و بازسازي هاي اصلی شركت هواپيمايي لوفت هانز (MRO) با كار گذاری سخت افزار RFID Mojix در تونل ورودي بخش بازسازي و مرمت، گام ديگري در پياده سازي فن آوري RFID براي ردگيري داده هاي كاغذي چسبانده شده بر روي ابزارآلات هواپيما برمي دارد.

همزمان شركت لوفت هانزا بار، شاخه ي جابه جايي بار شركت هواپيمايي لوفت هانزا، براي رديابي بارهاي خطرآفرين كه در هواپيما گذاشته مي شوند، از اين فن آوري بهره مي گيرد.

بخش تكنيكي شركت هواپيمايي لوفت هانزا (LHT) نيز در حال آزمايش به كارگيري RFID در رديابي كالاهايي همچون جليقه نجات (پوشش هاي ايمني) است كه زمان كاربرد آن ها به پايان مي رسد و از آن پس ديگر نبايد به كار روند.

با افزايش كاربرد فن آوري RFID در همه ي بخش هاي شركت هواپيمايي لوفت هانزا، امروزه بخش هاي LHT و LTL برچسب هاي خودشان را توسعه داده اند تا بر روي ابزارهاي گوناگون به كار رفته در هواپيما و نيز ابزارهاي ديگري كه زمان پايان كارآيي خواهند داشت، بچسبانند و از اين راه، نفر-زمان بسيار كمتري در فرآيند مرمت و بازرسي سلامت هواپيما بگذارند.

زماني كه يك ابزار هواپيما نياز به بازسازي پيدا مي كند، نخست آن ابزار به يكي از انبارهاي شركت هواپيمايي لوفت هانزا در شهر مونيخ، هامبورگ، فرانكفورت، و يا برلين فرستاده مي شود. پس از بازسازي و مرمت، به همراه آن ابزار بازسازي شده، كاغذهايي داراي اطلاعات ابزار، سازنده ي ابزار، همه ي داده هاي سودمند و تاريخ هاي گرفتن و مرمت و بازگشت به انبار فرستاده مي شود. پيش از به كارگيري فن آوري RFID، در زمان تحویل ابزار براي بازسازي و نيز در هنگام بازگشت به انبار، اين كاغذها در زمان زيادی خوانده و بررسي شده و داده ها توسط نیروی انسانی وارد سيستم پايگاه داده مركزي سيستم اطلاعاتي مي شدند كه اینکار فرآیند بسيار زمانبري بود.

از سال ۲۰۰۷ به بعد، يك برچسب پسیو RFID مدل EPC Gen۲ نيز افزون بر كاغذهاي ياد شده، چسبانده مي شود تا در هنگام نياز، بدون احتیاج به نفر-زمان زياد و بصورت اتوماتيك داده در سيستم جريان يابد.

از سال ۲۰۰۹ به اين سو نيز يك برنامه ي RFID ديگر در شركت هواپيمايي لوفت هانزا پياده سازي گرديد به اين شيوه كه با بكارگيري برچسب و كارت خوانهاي RFID در رديابي كالا و كنترل از بالا با سيستم مركزي، كالاهاي خطرآفرين، در هنگام بارگيري و جابه جايي، بررسي مي شوند تا در كنار يكديگر جاي نگيرند، با هم برخورد نداشته باشند و هر دلیلي كه مي تواند در اين جابه جايي خطرآفرين باشد، رخ ندهد.

داده هاي خوانده شده از برچسب ها در همه ي ابزارهاي هواپيما و بارهاي بخش هاي گوناگون به كار رفته و از راه سيستم Wi-Fi به يك نرم افزار مركزي راه يافته و پردازش مي شود.

imani

ساخت چیپ‌های غیرقابل‌کپی RFID

یکی از ساکنین دره سیلیکون به نام شرکت Verayo ادعا نموده که سیستمی را ابداع کرده که با استفاده از آن می‌تواند چیپ‌های RFID جدیدی ایجاد کند که امکان کپی‌برداری و تکثیر آن وجود ندارد. این شرکت برای این کار از فناوری بنام (Physically Unclonable Functions (PUF استفاده نموده که پیش از این توسط محققین دانشگاه MIT ایجاد گردیده است. این فناوری با استفاده از تفاوت‌های زمانی متعلق به سیلیکون‌های موجود در چیپ‌های RFID ، هر کدام از این چیپ‌ها را بطور مجزا شناسائی می‌نماید. این شرکت در بیانیه‌ای که به همین مناسبت منتشر نمود اعلام کرده است: «فناوری PUF یکی از آخرین دستاوردها در زمینه نیمه‌رساناها محسوب می‌شود.» «PUFها خواص اولیه و ابتدائی مدارات الکتریکی هستند که درجریان فرآیند ساخت ICها موجب می‌شوند تا مشخصه‌های هر IC یکتا، غیرقابل پیش‌بینی و منحصربفرد باقی بمانند.» در بخش دیگری از این گزارش آمده است: «از آنجا که بازسازی یا کپی‌برداری از فرآیند ساخت IC حتی برای شرکت سازنده آن نیز غیرممکن می‌باشد لذا هر کدام از این ICها رموزی را در خود نگهداری می‌کنند که با استفاده از آنها می‌توان یکتا بودن این قطعات را مشخص نمود.» وقتی چیپ‌ها توسط خواننده RFID خوانده می‌شوند، اقدام به ارسال رشته‌ای 64 بیتی از اعداد و حروف نموده تا بدین ترتیب هویت واقعی خود را اعلام دارند. اولین محصولی که با استفاده از این فناوری ساخته شد، برچسب تجاری است که شرکت Verayo با نام VERA X1 RFID روانه بازار نموده است.

کیف پول امنیتی RFID

کیف پول‌های حفاظتی Flipside قادر است در دزدی‌های کارت اعتباری از سرقت پول، جلوگیری کند. این کیف اطلاعات کارت اعتباری را به طرز امنی با استفاده از تکنولوژی RFID فعال قفل می‌کند. بنابراین حتی جیب‌برهای مدرن که از تکنولوژی‌های پیشرفته استفاده می‌کنند، نیز نمی‌توانند اطلاعات کارت شما را تنها با نزدیک شدن، از شما بدزدند.

imani

كاربردهای RFID

تاریخچه این فناوری به اواخر سال‌های جنگ جهانی دوم بر می‌گردد كه از RFID برای تشخیص بمب‌افكن‌های خودی از دشمن استفاده می‌شد.

ترجمه و اقتباس: مریم شفیعی- امروزه تكنولوژی‌های جدید، سیستم‌های شناسایی را در جهت سامانه‌های خودكار و مستقل از دخالت نیروی انسانی سوق داده‌اند. در این میان RFID یكی از جدید‌ترین روش‌های شناسایی مذكور می‌‌باشد. RFID شناسایی خودكار از طریق امواج رادیویی است و بیشتر از آنچه خودمان انتظارش را داریم، می‌تواند تأثیر بسیار زیادی در زندگی روزمره و صنایع مختلف داشته باشد.

تاریخچه این فناوری به اواخر سال‌های جنگ جهانی دوم بر می‌گردد كه از RFID برای تشخیص بمب‌افكن‌های خودی از دشمن استفاده می‌شد. بعد از پایان جنگ جهانی دوم تقریباً برای ۵۵ سال این تكنولوژی به كلی فراموش شد، تا اینكه در دهه گذشته دوباره رواج پیدا كرده و امروزه در شركت‌ها و صنایع گوناگون در جهت مكانیزه كردن و كاهش خطا از RFID استفاده می‌شود.

این مقاله پس از معرفی مختصر این تكنولوژی، به بررسی حوزه‌های كاربرد آن در صنعت خودروسازی، توزیع بنزین، تشخیص وسایل نقلیه و سیستم حمل و نقل شهری می‌پردازد.

RFID چیست؟
RFID كه مخفف سه واژه Radio Frequency Identification است، امكان شناسایی خودكار اشیاء، انسان‌‌ها و حیوانات را از طریق امواج رادیویی فراهم می‌نماید. این سیستم از دو بخش اصلی برچسب (Tag) و قرائت كننده (Reader) تشكیل شده است.

برچسب‌‌ها شامل یك میكرو چیپ متصل به آنتن هستند كه قابلیت اتصال به اشیاء را دارند و با توجه به نیاز و كاربرد، در شكل‌ها و اندازه‌های مختلف طراحی شده‌اند، در واقع تگ‌‌ها در این سیستم وسیله ردیابی و شناسایی هستند. قرائت كننده حضور تگ‌‌ها را در محیط تشخیص داده و توانایی بازیابی اطلاعات و ارسال آن‌ها را به سیستم مركزی دارد.

صنعت خودروسازی
رقابت شدید جهانی در میان صنایع خودرو سازی برای تكنولوژی‌های جدید این امكان را فراهم می‌نماید كه جایگاه ویژه‌ای در صنعت خودروسازی پیدا كنند. آنچه كه در این صنعت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، اسمبل كردن اجزاء مختلف اتومبیل در كنار یكدیگر می‌باشد. امروزه در كارخانه‌‌ها، بدنه اصلی خودرو بر روی یك تسمه انتقال دهنده كه از چندین ایستگاه كاری تشكیل شده، حركت می‌‌كند.

بر روی بدنه هر ماشین یك باركد نصب شده، هنگامی كه بدنه به هر یك از ایستگاه‌‌ها می‌رسد، تسمه متوقف می‌‌شود و باركدخوان تعبیه شده در هر ایستگاه كاری با خواندن باركد، اجزاء متناسب با آن بدنه را تشخیص داده و كارگران اجزاء را در محل مناسب قرار می‌دهند. به محض اتمام این عمل، دوباره حركت تسمه آغاز و همین روند سپری می‌ شود تا تمامی اجزاء در اتومبیل قرار بگیرند.

از جمله مشكلات رایج در این سیستم
- امكان چك كردن اجزاء به صورت همزمان در این روش وجود ندارد و كاركنان تنها می‌توانند در هر لحظه یك جزء را از طریق باركدخوان اسكن كنند تا مطمئن شوند كه با سایر قسمت‌‌ها هماهنگی لازم را دارد.
- خواندن باركدهای كثیف، مخدوش شده و از بین رفته مقدور نیست.
- خواندن اشتباه یا نخواندن باركد در بعضی از ایستگاه های كاری سبب جمع‌آوری اطلاعات نادرست و مختل شدن كار‌ها خواهد شد.

RFID در صنعت خودروسازی
امروزه به دلیل گسترش تقاضا، بیشتر قطعات صنعت خودروسازی در قالب بسته‌ها و محموله ها تهیه و در ‌نهایت مونتاژ می‌شوند. تحقیقات انجام شده، نشان می‌دهد كه علت بسیاری از مشكلات اعم از گم شدن و انتقال نادرست محموله‌ها، نبود نظارت كافی و عدم مسیریابی و ردیابی اصولی آنهاست. یكی از كارایی های RFID در صنعت خودروسازی، ردیابی قطعات و بسته‌ها می‌باشد.

با كمك این فناوری مدیریت موجودی انبار، جلوگیری از سرقت، تأیید اصل و تقلبی نبودن قطعات، خط تولید خودرو و خدمات پس از فروش آسان‌تر خواهد شد. دستیابی به این امر با اتصال برچسب به خود قطعه یا اتصال برچسب بر روی بسته‌بندی قطعات امكان‌پذیر خواهد بود. در واقع در روش دوم هر تگ می‌تواند برای شناسایی بیش از یك قطعه به كار رود و در نتیجه سبب كاهش هزینه‌ها گردد.

در صنعت خودروسازی انبار‌ها از وسعت قابل توجهی برخوردارند و توانایی نگهداری چندین هزار قطعه مختلف را در خود دارند. بنابراین مدیریت دقیق موجودی‌ها نیازمند برنامه‌ریزی و نظارت صحیح است تا اطلاعات قطعات موجود در انبار، ورود و خروج آنها بررسی شود. در حال حاضر در اكثر انبارها از باركد استفاده می‌شود و كنترل همه قطعات به تعداد زیادی باركدخوان احتیاج دارد.

در این راستا تكنولوژی RFID كه از سرعت و قابلیت بالاتری نیز برخوردار است، این امكان را فراهم می‌نماید كه میزان موجودی قطعات در هر موقعیت مكانی بدون دخالت نیروی انسانی انجام پذیرد.
یكی دیگر از مشكلاتی كه در صنعت خودروسازی وجود دارد، تولید و عرضه قطعات تقلبی در بازار است.

RFID این مشكل را با تگ گذاری قطعات اصلی و ذخیره‌كردن شماره سریال منحصربه‌فرد در آنها حل می‌كند و با نصب قرائت‌گرهای RFID در مكان‌های فروش، قطعات تقلبی قابل شناسایی خواهند بود. علاوه بر این تگ‌هایRFID قابلیت ردیابی قطعات را دارند و می‌توانند از سرقت آنها جلوگیری كنند.
همچنین از این تكنولوژی می‌توان در جهت بهبود فرآیند مونتاژ نیز استفاده نمود و با نصب تگ روی تمام قطعات هر خودرو، چرخه تأمین كاملاً خودكار می‌شود.

به كارگیری RFID در این صنعت سبب افزایش دقت و اجتناب از بروز خطا در قرار گرفتن اجزاء خودرو، حركت سریع‌تر خط تولید با خودكارسازی مراحل مونتاژ و كنترل كیفیت بهتر در هر ایستگاه‌كاری خواهد شد.

به علاوه RFID می‌تواند نقش مهمی در قسمت خدمات پس از فروش نیز داشته باشد و با آگاهی از تاریخچه قطعات به كار رفته در خودرو، مسئولین بتوانند سرویس‌های بهتری را برای مشتریان خود فراهم نمایند.

توزیع بنزین
RFID در سیستم‌های سوخت‌رسانی نیز كاربردهای بسیاری دارد. در حال حاضر تانكرهای مخصوص حمل مواد سوختی برای سوخت‌گیری به پالایشگاه می‌روند و براساس تعیین هویتی كه توسط كاركنان مربوطه انجام می‌شود، رانندگان قادر به پركردن تانكرهای نفتكش هستند.

مشكلات رایج در این روش
- صرف زمان و نیروی زیاد برای توزیع بنزین
- امكان تخلف و سوءاستفاده افراد بر مبنای روابط شخصی
- عدم مدیریت و كنترل مسیر رفت و آمد تانكرها به جایگاه‌های سوخت‌گیری

نقش RFID در توزیع بنزین
مجهزشدن پالایشگاه‌ها با فناوری RFID امكان سوخت‌گیری سریع‌‌تر و راحت‌تری را فراهم می‌نماید. زمانی كه یك تانكر به ایستگاه سوخت‌گیری نزدیك می‌شود، با استفاده از برچسب‌های RFID تعبیه‌شده بر روی تانكر، قرائت‌كننده‌های RFID مجوز دسترسی را بررسی می‌كنند و در صورتیكه بعنوان یك تانكر مجاز تشخیص داده شود، راننده قادر به سوخت‌گیری خواهد بود. به محض اینكه تانكر نفتكش از ایستگاه خارج شد، دستگاه پمپاژ بنزین بسته و اطلاعات مربوط به تانكر و توزیع بنزین از جمله شماره پلاك، نوع حمل‌كننده، مقدار بنزین زده شده، تاریخ و زمان سپری‌شده در سوخت‌گیری بلافاصله به سیستم مركزی شركت تانكر و پالایشگاه ارسال می‌شود. در نتیجه مسیر تانكر‌ها و سوخت‌گیری مجدد آنها قابل كنترل است، بعلاوه هیچ نفتكشی نمی‌تواند مقدار مازاد بر سهمیه خود سوخت‌گیری كند.

مزایای استفاده از RFID
- ایجاد پالایشگاه هوشمند، عملیات خودكار، سریع و قابل اطمینان از طریق تگ‌های RFID نصب شده بر روی تانكر‌ها
- از بین رفتن روابط شخصی و سوءاستفاده‌های ناشی از آن در توزیع بنزین
- مدیریت بهتر تانكر‌ها و نظارت بر عملكرد آنها و كاهش خطا

از دیگر مسائلی كه در این بخش می‌توان به آن اشاره نمود، طرح سهمیه‌بندی بنزین از طریق كارت هوشمند است كه باعث بروز مشكلات و تخلفاتی از جمله خرید و فروش و سرقت كارت‌های سوخت، فروش سهمیه‌های بنزین به ویژه ناوگان حمل و نقل عمومی، سوءاستفاده صاحبان كارت‌ها یا مسئولین پمپ بنزین‌ها و ... شده است.

می‌توان گفت منشأ بسیاری از این مشكلات عدم امكان شناسایی اتوماتیك خودرو‌ها می‌باشد. بكارگیری فناوری RFID و مجهزكردن تمام وسایل نقلیه به برچسب، سبب شناسایی خودكار خودرو‌ها در جایگاه‌های بنزین شده و در نتیجه بعضی از مشكلات را برطرف می‌كند.

RFID و تشخیص وسایل نقلیه
امروزه یكی از ملزومات سازمان‌ها و شركت‌های بزرگ كنترل ورود و خروج وسایل نقلیه به پاركینگ‌ها می‌باشد. در حال حاضر با نصب برچسب یا شماره منحصربه‌فرد روی شیشه جلویی، تردد خودرو‌ها بررسی می‌شود. از دیگر كاربردهای RFID عملیات خودكارسازی فرآیند ورود و خروج در پاركینگ‌ها و تشخیص خودروهای غیر مجاز است.

مشكلات رایج در این روش
- امكان صدمه دیدن و از بین رفتن برچسب بر اثر عوامل محیطی مانند باران و آفتاب
- ایجاد صف‌های طولانی در ساعات پر رفت و آمد
- امكان جعل برچسب‌ها، ورود افراد مجرم و بروز مشكلات امنیتی

در سامانه RFID با اختصاص دادن برچسب مجزا به هر یك از خودرو‌ها و به وسیله آنتن‌های تعبیه شده در فواصل مشخص از گیت‌ها، امكان شناسایی وسایل نقلیه به راحتی و از راه دور مقدور است. به محض نزدیك شدن خودرو و بررسی مجوز ورود، درب به صورت اتوماتیك باز شده و اطلاعات لازم از جمله محل، تاریخ، زمان ورود و خروج، نام راننده و شماره خودرو به طور خودكار ثبت می‌گردد. بدیهی است با بهره‌گیری از این فناوری، می‌توان مدیریتی هوشمند در پاركینگ‌ها و گیت‌ها اعمال نمود.

مزایای بكارگیری RFID
- امكان جعل كردن برچسب‌‌ها در این روش وجود ندارد. به علاوه تگ‌های RFID قابلیت رمزگذاری را داشته و در نتیجه امنیت بیشتری را برقرار می‌كنند.
- مكانیزه كردن امور و ثبت اطلاعات به صورت خودكار
- سرعت بالا‌تر و دسترسی سریع‌تر در ساعات شلوغ روز
- شناسایی همزمان راننده و خودرو و جلوگیری از بروز مشكلات امنیتی در پاركینگ‌های عمومی نیز می‌توان از اتلاف زمانی كه برای ثبت اطلاعات ورود و خروج هر خودرو و انجام تبادلات مالی ایجاد می‌شود، جلوگیری نمود. نصب قرائتگر در جلوی درب پاركینگ این امكان را فراهم می‌نماید تا مشخصات ذخیره شده در برچسب هر خودرو، در سیستم مركزی پاركینگ ذخیره شود. همچنین از تعداد خودروهای موجود در پاركینگ اطلاع كسب كرد و در صورت تكمیل ظرفیت درب به صورت خودكار بسته شود.

نقش RFID در سیستم حمل و نقل شهری
با توجه به رشد روز افزون وسایل نقلیه عمومی و افزایش سریع خودروهای شخصی در كلان شهر‌ها به خصوص تهران، وضعیت ترافیكی بیش از پیش رو به وخامت می‌رود. در نتیجه نیاز به سیستم‌های هوشمند كنترلی و راهبردی ضروریست تا بعضی از معضلات ترافیكی را حل نمود.

RFID این امكان را فراهم می‌نماید تا با صرف هزینه‌ای ناچیز سیستم حمل و نقل را با برچسب‌هایی كه شامل اطلاعات هر خودرو است، مجهز كرد و توسط آنتن‌های قرار گرفته شده در سطح شهر بر رفتار آن‌ها نظارت نمود.

همچنین توسعه این تكنولوژی سبب افزایش سرعت خدمت‌دهی و بهبود عملكرد ناوگان حمل و نقل عمومی می‌شود، بدین صورت كه با نصب برچسب‌ها بر روی ناوگان اتوبوس‌رانی و نصب مانیتورهای مناسب در ایستگاه های مشخص شده، زمان ورود اتوبوس به ایستگاه و حركت آنها را مدیریت كرد. از دیگر كاربردهای RFID در این حوزه می‌توان به موارد زیر اشاره كرد:

- كنترل سرعت و كاهش تصادفات
- پرداخت عوارض جاده‌ای به صورت هوشمند
- جلوگیری از سرقت خودرو
- ایجاد سیستم‌های اعلام خطر در خودرو (كاهش باد لاستیك، باز بودن درب اتومبیل در هنگام حركت و...)

با توجه به مطالب گفته شده، كنار گذاشتن روش‌های قدیمی و به‌كارگیری فناوری‌های نوین در عرصه‌های مختلف صنعتی، تولیدی و خدماتی زمینه‌ساز بهره‌وری بیشتر است.

در این راستا سامانه RFID با استفاده از مزایا و توانایی‌های خود با مكانیزه كردن امور علاوه بر كاهش هزینه‌ها، با افزایش سرعت و دقت سبب عملكرد بهتر و امنیت بیشتر می‌شود.

imani

مقایسه دو تکنولوژیRFID وNFC

Radio Frequency Identification- RFID یک تکنولوژی برچسب گذاری است که به علت مزایای بسیارش- که آن را با تکنولوژی‌های برچسب گذاری امروزی مانند بارکد، متمایز می‌کند- توجه گسترده‌ای به آن شده است.

ارتباط نزدیک میدانی(Near Field Communication) یا همان NFC یک زیر مجموعه از RFID است که گستره‌ای از ارتباطات را در ۱۰ سانتی متر یا ۴ اینچ محدود می‌کند.

به گزارش ایتنا، تکنولوژی RFID از امواج فرکانسی فعال یا غیر‌فعال یا ترکیبی از هر دو استفاده می‌کند، برچسب‌های فعال RFID دارای یک منبع نیرو هستند که به گسترش دامنه آنها (حتی بیشتر از دستگاه‌های غیرفعال متکی به انرژی) کمک می‌کند.

از جمله مزایای استفاده از RFID ، ‌اندازه بسیار کوچک tagهایی است که استفاده از این تکنولوژی در محصولات کوچک ممکن می‌سازد. یکی دیگر از مزایای فوق العاده آن ، این است که نیازی به یک خط مستقیم دید برای اطلاعات ندارد و این ویژگی برای برنامه‌های ردیابی وسایل که در آنها سرعت ،ضروری می باشد بسیار مطلوب است.

امواج RF برای انتقال اطلاعات در فواصل بسیار طولانی استفاده می‌شود و RFID نیز از این قضیه مستثنا نیست. امواج RF می‌توانند به مسافت‌های بسیار طولانی برسند، به ویژه هنگامی که تقویت شوند.

این نوع محدوده در برنامه‌های کاربردی خاص مانند ردیابی حیوانات بسیار مطلوب است چرا که هنگامی که حیوانی ردیابی می‌شود ممکن است چندین کیلومتر حرکت کند.

اما این محدوده برای برنامه‌های کاربردیی مانند کارت‌های نقدی یا گذرنامه‌ها مناسب نمی‌باشند. افراد سودجو می‌توانند به اطلاعات شما دسترسی پیدا کرده و آن را به تگ دیگری انتقال داده و آن را برای خود مورد استفاده قرار دهند، اینجاست که NFC وارد می‌شود.

اشیایی که با تکنولوژی NFC برچسب گذاری می‌شوند معمولا از نوع passive یا غیرفعال هستند زیرا نیاز به دامنه وسیعی ندارند، برخی از آنها حتی دارای محافظی هستند که احتمال دسترسی افراد به اطلاعات درون تگ‌ها را کاهش می‌دهد. ضرورت این محافظ زمانی ملموس‌تر می‌گردد که حتی تگ‌های بدون نیرو همچنان قابل خواندن از فواصل بیش از ۱۰ متر با تجهیزات تخصصی هستند. در حال حاضر، برخی تلفن‌های همراه به تکنولوژی NFC مجهز شده‌اند به طوری که می توان آن‌ها را به عنوان کارت نقدی مورد استفاده قرار داد.

imani

کاربرد‌های RFID

با نصب برچسب الکترونیکی RFID که شامل یک شماره منحصر به فرد است، تمامی اطلاعات مربوط به دارو یا وسیله مورد نظر در بانک اطلاعاتی ذخیره می‌شود.
ترجمه و اقتباس: مریم شفیعی

RFID تکنولوژی است که از طریق امواج رادیویی و با استفاده از طیف‌های فرکانسی مشخص، امکان شناسایی خودکار عناصر را فراهم می‌نماید و در گستره وسیعی از صنایع کاربرد دارد.

RFID در بیمارستان‌ها
بیمارستان‌ها و مراکز درمانی و توزیع کنندگان دارو عواملی هستند که نقش اساسی و تعیین کننده‌ای در سلامت افراد دارند که می‌توان با پیاده‌سازی و اجرای یک سیستم کنترل هوشمند و شناسایی از طریق فناوری RFID گام مهمی در تأمین ارتقای سطح سلامت جامعه برداشت. امروزه برخلاف گذشته، بیمارستان‌ها نیازمند تعداد زیادی از تجهیزات پزشکی، دارو‌های تزریقی و ... هستند که همواره لازم است در مواقع ضروری در دسترس باشند، بنابراین مدیریت صحیح تجهیزات، نگهداری و ذخیره آنها از جمله مسائلی است که در این مبحث از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد.

در حال حاضر تهیه فهرست موجودی از انبار بیمارستان‌ها، نگهداری و ذخیره درست از دارو‌ها و... به صورت دستی یا بانک‌های اطلاعاتی اولیه انجام می‌شود. بدین صورت که معمولاً پزشک یا دستیار پزشک با ارسال درخواستی به انبار، از کارکنان می‌خواهد که با بررسی قفسه‌ها از میزان موجودی دارو‌ها و تجهیزات و زمان انقضای آنها گزارشی تهیه نمایند که این امر مستلزم صرف زمان زیادی می‌باشد.

مشکلات رایج در این روش
دور انداختن تعداد زیادی از دارو‌ها قبل از استفاده
امکان سرقت تجهیزات پزشکی و دارو‌های کمیاب و گران‌قیمت
امکان تخلف و سوء استفاده افراد بر اساس روابط شخصی

راهکار RFID
تکنولوژی RFID در این حوزه راه حل اساسی را ارائه کرده، بطوری که با نصب برچسب الکترونیکی RFID که شامل یک شماره منحصر به فرد است، تمامی اطلاعات مربوط به دارو یا وسیله مورد نظر در بانک اطلاعاتی ذخیره می‌شود. انبار بیمارستان‌ها نیز مجهز به قفسه‌های هوشمند می‌شود که این قفسه‌ها، ترکیبی از یک آنتن داخلی و قرائت کننده RFID هستند و تمام مشخصات برچسب‌ها از جمله تاریخ و میزان مصرف، کارخانه تولید شده و ... را در خود نگهداری می‌کنند. هنگامی که زمان انقضای دارو فرا می‌رسد، قرائت کننده RFID این موضوع را به پایگاه مرکزی اطلاع می‌دهد تا مسئولین آن را بررسی نمایند.

زمانی که پزشک یا دستیار پزشک درخواست دارو یا ابزاری را از انبار می‌کند، بلافاصله در سیستم مرکزی بیمارستان ثبت می‌شود و دارو یا وسیله مورد نظر برای پزشک رزرو می‌شود. به محض اینکه کارکنان انبار آن قطعه را از قفسه هوشمند بردارند تا به فرد درخواست کننده تحویل دهند، قرائت کننده تشخیص می‌دهد و اطلاعات لازم را به سیستم مرکزی ارسال می‌کند تا فهرست موجودی انبار به‌روز شود. در صورتی که میزان موجودی بخشی از انبار نیز از حد معینی کمتر شود، سیستم مرکزی به پرسنل مربوطه هشدار می‌دهد. این روش از مزایای جانبی دیگری نیز برخوردار است، بطوری که شناسایی خودکار فرد درخواست کننده، دلیل و زمان درخواست، نام بیمار استفاده کننده از دارو، تهیه صورت‌حساب در صورت لزوم و ... را فراهم می‌نماید.

مزایای استفاده از RFID در بیمارستان‌ها
آمارگیری لحظه‌ای از کلیه دارو‌ها در انبار
ایجاد سیستم خودکار و هوشمند برای اعلام زمان انقضای داروها
جلوگیری از سرقت دارو‌ها و تجهیزات بیمارستان
کاهش بروز خطا در استفاده از دارو‌ها
جلوگیری از توزیع دارو‌های تقلبی

یکی از دیگر کاربرد‌های RFID که در اینجا می‌توان به آن اشاره کرد، شناسایی بیماران از زمان بستری شدن آنها در بیمارستان می‌باشد. با به کارگیری این فناوری در بیمارستان‌ها، در لحظه پذیرش برای بیمار یک کارت یا دستبند RFID با کد شناسایی منحصر به‌فرد صادر شده و اطلاعات بیمار در نرم‌افزار مرکزی ثبت می‌گردد.

سپس بر حسب نیاز می‌توان اطلاعات مختلفی از قبیل نام و آدرس بیمار، تاریخ پذیرش و بستری، نوع بیماری، پزشک معالج، گروه خون و... را بر روی آن ذخیره کرد. این اطلاعات علاوه بر برچسب RFID در سیستم مرکزی بیمارستان نیز ثبت می‌گردد. در نتیجه با استفاده از این برچسب‌ها پرستاران به راحتی می‌توانند در مراحل مختلف درمان بلافاصله به جزئیات بیمار مانند دمای بدن، فشار خون، لیست دارو‌های تجویز شده و... دست یابند و یا اطلاعاتی را ذخیره نمایند. از جمله فوایدی که RFID در این زمینه دارد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
شناسایی سریع و دقیق بیمار در کوتاه‌ترین زمان
کاهش فشار کاری پرسنل و تسریع پیگیری مراقبت‌های پزشکی
بازیابی اطلاعات بیمار در مواقع ضروری
افزایش مراقبت از بیمار و ارائه سرویس‌های لازم و کاهش هزینه‌ها
جلوگیری از تجویز دارو‌های حساسیت‌زا به بیمار

RFID در میزان تزریق دارو‌های بیهوشی
می‌توان گفت میزان تزریق صحیح دارو‌های بیهوشی یکی از قسمت‌های بحرانی و مهم در اتاق‌های عمل می‌باشد که کاهش یا افزایش این دارو در هنگام جراحی پیامد‌هایی را نیز به دنبال دارد.
اگر داروی تزریق شده توسط متخصص بیهوشی از حد معینی کمتر باشد، بیمار در حین عمل جراحی درد را احساس کرده که منجر به حرکت وی می‌شود و امکان ادامه جراحی مقدور نخواهد بود. در صورتی که میزان تزریق بالا باشد، اگرچه مانع از حرکت و تکان خوردن بیمار در طول جراحی می‌شود، اما می‌تواند سبب بیدار نشدن همیشگی‌اش شود!! یکی دیگر از روش‌های بیهوشی، استشمام مواد بیهوش کننده است که در این صورت نیز نمی‌توان کنترل دقیق و صحیحی بر میزان ورود دارو به بدن بیمار داشت.
مشکلات رایج در این روش
افزایش دوره نقاهت پس از عمل
عوارض ناشی از استشمام دارو‌های بیهوشی مانند سرگیجه، حالت تهوع، گلو درد و...

یکی از عواملی که در میزان تزریق اهمیت ویژه‌ای دارد توجه به سن، جنس و شرایط جسمانی و سلامتی بیمار است. با استفاده از فناوری RFID متخصصین بیهوشی می‌توانند میزان تزریق دارو را در بیماران مختلف کنترل کنند. در نتیجه اثرات جانبی کمتری نیز خواهد داشت و در مدت زمان کوتاه‌تری بدون احساس سرگیجه و ... از بدن شخص خارج می‌شود.

سرنگ‌های استفاده شده در این روش مجهز به برچسب‌های مغناطیسی می‌باشند و دستگاه بیهوشی نیز از یک پمپ و قرائت کننده RFID داخلی تشکیل شده که از طریق ابزار تعبیه شده در آن قابلیت تعیین عمق بیهوشی را دارد. به محض اینکه متخصص بیهوشی مشخصات بیمار و شرایط جسمی لازم را وارد می‌کند، سیستم به صورت خودکار میزان تزریق صحیح داروی بیهوشی را محاسبه کرده و نمایش می‌دهد. سپس متخصص بیهوشی باید سرنگ مناسب را داخل دستگاه قرار دهد، در صورتی که سرنگ به درستی انتخاب نشود قرائت کننده آن را تشخیص نداده و پمپ دستگاه از کار می‌افتد و دستگاه با دادن آلارم این مسئله را اطلاع می‌دهد. می‌توان گفت به کار بردن فناوری RFID سبب افزایش سلامتی بیمار و کاهش اشتباهات احتمالی خواهد شد.

RFID در اتاق عمل
امروزه اتاق‌های عمل نیازمند تعداد زیادی از لوازم جراحی مانند انواع چاقو، قیچی، انبر، گاز استریل و... هستند. در جراحی‌های مشکل‌تر و طولانی‌تر با افزایش جراحان و دستیاران، مسئله ازدیاد لوازم جراحی جدی‌تر می‌شود. یکی از عوارض ناشی از آن، امکان باقی ماندن یک وسیله کوچک در بدن بیمار حین عمل جراحی است. گاهی اوقات بعد از چند ماه از انجام عمل با اظهار ناراحتی کردن بیمار یا به واسطه بیماری دیگر و اسکن شدن بدن وی، این موضوع آشکار می‌شود.

استفاده از یک سیستم هوشمند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری خواهد نمود. با به کار بردن تکنولوژی RFID می‌توان لوازم جراحی را ردیابی کرد، بدین صورت که تمامی لوازم در یک چرخ دستی هوشمند که شامل چندین قفسه با سینی‌های متعدد است، قرار می‌گیرد. با چسباندن برچسب‌های RFID به وسایل اتاق عمل و قرائت کننده تعبیه شده در این چرخ هوشمند، می‌توان مشخصات تمام لوازم را ذخیره نمود.

بعد از پایان عمل تمام وسایل به چرخ بازگردانده می‌شود و اگر تعداد آنها از مقدار اولیه کمتر باشد، با دادن آلارم این موضوع به اطلاع مسئولین مربوطه می‌رسد. بعد از اینکه تمام وسایل به چرخ دستی بازگردانده شد، به بخش استریل منتقل می‌شود تا بعد از عملیات لازم، مجدداً از آنها استفاده کرد. در نتیجه می‌توان گفت این سیستم منجر به کاهش خطا‌های احتمالی و نگرانی جراحان و پرسنل اتاق عمل خواهد شد.